Menu strony Strona główna Śladów
   
Ślady > Archiwum > 2004 > wrzesie?? / pa??dziernik

Ślady, numer 5 / 2004 (wrzesie?? / pa??dziernik)

Spo??ecze??stwo

Ko??ci???? w Ameryce? Nagl?cy problem

Pozytywny wk??ad kultury o hiszpa??skich korzeniach w ??wiat anglosaski... Wywiad Lorenzo Albacete z Mario Paredesem

Lorenzo Albacete


Mario Prades jest Narodowym Dyrektorem do spraw Rynku Hiszpa??skiego w Stanach Zjednoczonych ze Stowarzyszenia Analiz Finansowych Merril Lynch. Pochodz?cy z Chile Mario Paredes przez dwadzie??cia pi?? lat s??u??y?? pomoc? ameryka??skim biskupom katolickim jako Dyrektor Wykonawczy Katolickiego Centrum Spo??eczno??ci Hiszpa??skoj?zycznej. W Stanach Zjednoczonych niewielu jest ludzi tak dobrze poinformowanych na temat obecno??ci spo??eczno??ci hiszpa??skoj?zycznej w Ko??ciele, jak Mario Paredes. Wi?zi, kt??re uda??o mu si? nawi?za? pomi?dzy katolikami hiszpa??skoj?zycznymi w Stanach Zjednoczonych i biskupami z kraj??w ich pochodzenia, wyprzedzi??y wizj? zawart? w adhortacji apostolskiej Ojca ??wi?tego Jana Paw??a II Ecclesia in America.

 

Ludno??? hiszpa??skoj?zyczna pochodzi z wielu kraj??w i lokalnych tradycji. Co, poza wsp??lnym j?zykiem, ich ???czy? Czy mo??na m??wi? o jednej ??kulturze hiszpa??skiej??

Niemo??na m??wi? o jednej kulturze hiszpa??skiej, ale mo??na m??wi? o jednej obecno??ci hiszpa??skoj?zycznej. W Stanach Zjednoczonych przebywaj? emigranci z dwudziestu jeden kraj??w. Wszyscy m??wi? po hiszpa??sku, znaczna ich wi?kszo??? wyznaje wiar? katolick? i posiada wsp??lne zaplecze historyczno-kulturalne. Mo??emy zatem dzisiaj ??mia??o m??wi? w Stanach Zjednoczonych o istnieniu ludu, kt??ry m??wi po hiszpa??sku, posiadaj?c przy tym r????ne do??wiadczenia kulturowe.

 

Czy uwa??a Pan, ??e ameryka??ski Ko??ci???? katolicki we w??a??ciwy spos??b odpowiedzia?? na wyzwania i mo??liwo??ci, jakie niesie ze sob? hiszpa??skoj?zyczna obecno???? Czy ludzie ci wp??yn?li na ??ycie Ko??cio??a w Stanach Zjednoczonych?

W latach pi??dziesi?tych w Stanach Zjednoczonych by??o trzy miliony ludzi, kt??rych ojczystym j?zykiem jest hiszpa??ski. Odpowiedzialni ameryka??skiego Ko??cio??a nie uwa??ali tego za liczb? znacz?c?. Emigranci postrzegani byli bardziej jako dorywczy robotnicy ni?? jako stali cz??onkowie spo??ecze??stwa. Dzisiaj, wed??ug spisu, jaki mia?? miejsce w Stanach Zjednoczonych w roku 2000, oficjalnie mieszka tutaj 39 milion??w ludzi m??wi?cych po hiszpa??sku. Mamy 30 biskup??w wywodz?cych si? spo??r??d tej ludno??ci, jedno biuro narodowe, sze??? biur regionalnych i ponad 140 biur diecezjalnych do spraw ludno??ci hiszpa??skoj?zycznej. Ponad 2000 przedstawicieli tej spo??eczno??ci zosta??o wy??wi?conych na kap??an??w. Ponad 1600 kap??an??w hiszpa??skoj?zycznych pochodzi z Hiszpanii, Ameryki ?aci??skiej i Karaib??w. Od biskup??w oczekuje si?, by wypowiadali si? po hiszpa??sku. Wielu kardyna????w, na przyk??ad z Los Angeles, Bostonu i Waszyngtonu, opr??cz j?zyka angielskiego biegle w??ada hiszpa??skim. W liturgii jest wiele ??lad??w kultury hiszpa??skiej. W ponad 3000 parafii katechizmu naucza si? po hiszpa??sku.

 

Jakie jest wed??ug Pana najwi?ksze zagro??enie dla hiszpa??skiej to??samo??ci katolickiej w Stanach Zjednoczonych?

Pierwszym powa??nym zagro??eniem dla tej to??samo??ci jest sekularyzacja i dokonuj?ca si? obecnie rewolucja kulturalna, kt??ra rozprzestrzenia si? pod wp??ywem ??rodk??w masowego przekazu. Drugie zagro??enie p??ynie ze strony agresywnego prozelityzmu innych Ko??cio????w. I w ko??cu trzecim zagro??eniem jest brak wystarczaj?cej ilo??ci dwuj?zycznego personelu w rozmaitych instytucjach, co nie pozwala sprosta? wymaganiom obs??ugi tej wielkiej masy emigrant??w. Do tego dochodzi brak instytucji i organizacji zdolnych do zaspokajania potrzeb tej spo??eczno??ci w obszarach takich, jak szko??a, s??u??ba zdrowia, stowarzyszenia oraz ci?g??ego wspierania wdra??ania jej w ameryka??sk? kultur? i j?zyk. Zaniedbanie tych spraw niesie ze sob? ryzyko posiadania w Stanach Zjednoczonych spo??ecze??stwa paralelnego, a wi?c egzystuj?cego r??wnolegle z tym angloj?zycznym, spo??ecze??stwa, kt??re nie potrafi si? z nim zintegrowa?, a co za tym idzie r??wnie?? awansowa? w hierarchii spo??ecznej. Misja Ko??cio??a polega na ukazywaniu wielko??ci Ewangelii Jezusa Chrystusa, ale te?? na ??wiadczeniu o niej w obr?bie aktualnego ??rodowiska kulturowego, tak jak to Ko??ci???? czyni?? w przesz??o??ci, po przybyciu do tak zwanego Nowego ??wiata. Rozwija?? on i promowa?? katolick? kultur?.

 

Wielu ludzi nale???cych do spo??eczno??ci hiszpa??skoj?zycznej, podobnie jak wielu katolik??w, g??osuje za Parti? Demokratyczn?. M??wi si?, ??e republikanie staraj? si? pozyska? g??osy hiszpa??skoj?zycznych wyborc??w, podkre??laj?c znaczenie ??kwestii kulturowych?, co sk??oni??o wielu katolik??w, zwolennik??w demokrat??w, do g??osowania na republikanina. Czy uwa??a Pan, ??e ta strategia przynosi efekty?

To oczywiste, ??e Partia Republika??ska stara si? pozyska? g??osy spo??eczno??ci hiszpa??skoj?zycznej. Z pewno??ci? to nie przypadek, ??e prezydent Stan??w Zjednoczonych usi??uje przemawia? po hiszpa??sku do zgromadze?? hiszpa??skoj?zycznych. Dzisiaj jasne jest dla wszystkich, ??e program polityczny Partii Republika??skiej, na p??aszczy??nie etycznej i moralnej, bardziej wsp????brzmi z pogl?dami wyznawanymi przez elektorat hiszpa??skoj?zyczny. Spo??eczno??? ta nie popiera aborcji, nie aprobuje homoseksualizmu, broni tradycyjnego rozumienia rodziny i anga??uje si? w podtrzymywanie tej jedno??ci oraz piel?gnowanie rodzinnych wi?zi. Ludno??? hiszpa??skoj?zyczna niema zaufania do centralistycznego rz?du. St?d w wi?kszym stopniu uto??samia si? ona z Parti? Republika??sk?. W ostatnich latach demokraci, tradycyjnie katolicy, obro??cy klasy robotniczej i zaanga??owani w pomoc dla potrzebuj?cych, wysy??ali sygna??y sprzeczne ze swoimi za??o??eniami, zw??aszcza od chwili, gdy opowiedzieli si? za wolno??ci? wyboru w sprawach aborcji, ma????e??stw homoseksualnych, centralistycznego rz?du i innych temu podobnych. Bez w?tpienia jeste??my ??wiadkami konfliktu kulturalnego w naszym spo??ecze??stwie. Wielu katolik??w rozczarowa??o si? Parti? Demokratyczn? i podj???o decyzj? g??osowania na kandydata republika??skiego.

 

W swoim najnowszym studium Samuel P. Huntington twierdzi, ??e ludno??? hiszpa??skoj?zyczna nie przystosowa??a si? do masowej kultury Stan??w Zjednoczonych, poniewa?? odrzuca ona warto??ci ??anglo-protestanckie?, kt??re le??? u podstaw tak zwanego ??ameryka??skiego snu?. Wygl?da to tak, jakby asymilacja poci?g??a za sob? utrat? to??samo??ci ludu katolickiego. Jak Pan odpowie na ten zarzut?

Wi?kszo??? emigrant??w hiszpa??skoj?zycznych przyby??a do Stan??w Zjednoczonych z powod??w ekonomicznych, mo??liwo??ci edukacyjnych, a w niekt??rych przypadkach tak??e z motyw??w politycznych. Jeszcze niedawno ludzie ci nie mieli ??adnego kontaktu z kultur? protestanck?. Zasady le???ce u podstaw tej kultury s? im zupe??nie nieznane. Na pocz?tku lat sze???dziesi?tych, kiedy odkryli oni konflikt warto??ci wywodz?cych si? z tradycji katolickiej z warto??ciami tradycyjnie protestanckimi, zacz?li walczy? o swoje prawa obywatelskie. Pewna cz???? spo??eczno??ci hiszpa??skoj?zycznej postanowi??a w??wczas zrezygnowa? ze swojej katolickiej to??samo??ci i przyspieszy? proces asymilacyjny za spraw? s??ynnego ??tygla rasowego?. Dzisiaj antykatolicyzm sta?? si? du??o bardziej podst?pny. Polityczni kandydaci przedstawiaj? programy pe??ne pi?knych s????w, kt??re kryj? w sobie antykatolicyzm.

 

Czy uwa??a Pan, ??e katolicka to??samo??? spo??eczno??ci hiszpa??skoj?zycznej mo??e wnie??? sw??j wk??ad w kultur? ameryka??sk?? Je??li tak, to w jaki spos??b?

Coraz wi?cej os??b zaczyna pozytywnie postrzega? kulturowe wymiary hiszpa??skiej obecno??ci w Stanach Zjednoczonych. Rodzina, wsp??lnota, praca, po??wi?cenie, solidarno???: s? to katolickie pryncypia, kt??re rozwin???a w pe??ni hiszpa??ska tradycja i kt??re stanowi? podstaw? do budowania oraz rozwijania pewnej wizji ??wiata. W spos??b oczywisty tworzymy kultur? humanistyczn?, karmi?c? si? Ewangeli? i tradycj? katolick?. Mo??emy wnosi? do kultury ameryka??skiej ten humanizm, nasze przywi?zanie do wsp??lnoty, umi??owanie ??ycia oraz nasz? wra??liwo??? na pi?kno stworzenia. Mo??emy wnosi? do spo??ecze??stwa ameryka??skiego nasz? ca??o??ciow? wizj? osoby ludzkiej we wszystkich jej wymiarach i w ca??ej pe??ni. Wnosimy sw??j wk??ad r??wnie?? na inne sposoby: na przyk??ad ro??nie nasza zamo??no??? ?? nasza si??a nabywcza wynosi 650 bilion??w dolar??w. Warto??? ta przewy??sza wysoko??? Produktu Krajowego Brutto pi?tnastu kraj??w hiszpa??skoj?zycznych razem wzi?tych. Wnosimy smak i upodobania w kultur?, dzi?ki naszej kuchni, muzyce, modzie, sztuce, poezji, dzi?ki naszemu teatrowi i literaturze. Ka??dy, kto mia?? mo??liwo??? odwiedzenia Kalifornii, Nowego Meksyku, Teksasu i Florydy, z pewno??ci? zauwa??y kulturowe wp??ywy hiszpa??skie, obecne na tych obszarach jeszcze przed powstaniem Stan??w Zjednoczonych.


Polska strona Ruchu CL   |   Kontakt z redakcją